اینجا کسی به دنبال عدالت نیست، به دنبال سهم است، آنهم به میزان زورش که اگر قادر باشد به چنگ آورد، مسخرهآمیزترین مفهوم، عدالت است. اینجا کسی به دنبال انسانیت و حقوق شهروندی نیست، به دنبال قومیت و حقوق قبیلهای است که اگر توان تثبیت آن را داشته باشد، مضحکترین مفهوم، انسانیت و حقوقشهروندی است. بنابراین، بسیاری از ادعایهای خوشسیما در باب عدالت، برابری و حقوق شهروندی، دروغین و عاری از حقیقت است و روپوش زرین انسانی، برای خواستههای متعفن قومیست. از اینروست که ما، نه تنها نمیتوانیم به دیوار ضخیم تبعیض ترک وارد کنیم و به عدالت برسیم، بلکه خود ممکن است به نماد تبعیض تبدیل گردیم. تاجیکان، اوزبکها و هزارهها به دنبال عدالت نیستند؛ آنان، بر مبنای قومیت، به دنبالگرفتن سهم قومی، از پشتونها هستند که اگر به هریک سهم مناسب داده شوند، در آن صورت، اگراستخوان دیگران زیر سنگ بیعدالتی آرد هم گردد، دم برنمیآورند. به همین دلیل است که دماسنج عدالتیطلبی آنان وابسته به هوای امتیاز، هر روز در نوسان است، در فقدان امتیاز ممکن است از درد بیعدالتی فریاد زنند و همین اینکه رایحه امتیاز وزیدن گرفت

کلینتون و ترامپ در یک رقابت نفسگیر، امروز بر روی رینگ انتخابات گام مینهند، تا مشخص گردد که چهکسی ناکاوت میشود و دست کدامیک به علامت پیروزی بالا میرود. اگر خانم کلینتون پیروز شود که نظر سنجیها از اندکی پیشتاز بودن او حکایت دارند؛ دموکراتها باردیگر تاریخ ساز میشوند، چرا که آنان در این صورت برای اولین بار در تاریخ امریکا، یک زن را به مقام ریاست جمهوری پرقدرتترین کشور جهان میرسانند. آنان هشتسال قبل نیز صفحهِ درخشان و پرشکوهی را در عرصه سیاست رقم زدند و برای نخستینبار یک «سیاهپوست» راه به مقام ریاست جمهوری رساندند، تا ثابت کنند که در مکتب انسانی، و بر اساس تفکر بالنده و پیشگام، انسانها باهم برابرند و از حقوق مساوی برخوردارند. اما اگر برفرض ترامپ رئیس جمهور شود که بسیاری او را جمهوریخواه بدلی میدانند، در این صورت او را نیز تاحدودی باید تاریخ ساز دانست. با اینکه بسیاری از جمهوریخواهانِ سرشناس دست از حمایت او دست بر داشتهاند؛ ولی او با تکیه خلاقیت و ابتکارت شخصی و تمرکز بر محور سیاستورزی پوپولیستی، چیدمان آرایش معمول سیاست وقدرت را بههم میریزد و خود را به رأس هرم قد

با پیروزی ترامپ، احتمالاً، فصل داعشپروری و مماشات با داعشیان و افراط گرایان، پایان مییابد. حامیان داعش، در تنگناههای فزاینده قرار خواهند گرفت. ترامپ، با اینکه گاهی خود، در وادی افراط گام مینهد؛ ولی در مورد مبارزه با داعش و افراطگرایی، سیاستهای واقع بینانهتری دارد. دستآوردهای اوباما، در مورد توافق با ایران موسوم به «برجام» نیز با دشواریهای همراه خواهد شد؛ و البته روسیه میتواند در این مورد، نقش عمدهای بازی کند و این امکان وجود دارد که دیدگاه او را در مورد ایران تعدیل کند. با اینهمه؛ اما از پیچیدگیهای معادلات سیاست، اصل بودن منافع و همینطور اسفنجی بودن سخنان انتخاباتی نباید غافل بود. ترامپ غیرقابل پیشبینی است؛ ولی ترسناک نیست. او دارای هوش تجاری است که در آن محاسبه سود و زیان یک اصل است. Li

استاندارد دوگانه در مورد حقوق بشر یعنی اینکه، کشتار دیوانهوار و جنون آمیزِ کودکان و افراد غیر نظامی در یمن، نه تنها اشکالی ندارد، بلکه مجاز است و عاملین آن میتوانند مورد حمایت همه جانبه اطلاعاتی و لجستیکی قرار گیرند؛ اما جنگ با تروریستهای آدمخوار در سوریه، جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت است. اینگونه است که وقتی ارزش های گرانسنگی چون حقوق بشر، به مثابهی ابزاری در خدمت مقاصد خاص در میآید، وجدانهای بیدار به درد میآید؛ دردی که جانکاه و طاقت فرسا است. تا حقوق بشر، به مثابهی ابزار استفاد میشود از رنج و مرارت انسان چیزی کاسته نخواهد شد، و

مسلمانان اگر نمیتوانند آنقدر متمدنانه رفتار کنند، تا به عقاید همدیگر احترام گذارند، حداقل آنقدر شکیبایی پیشه کنند که کاری به کارِ همدیگر نداشته باشند و رنجی تولید و تحمیل نکنند. برخی قرائتها از اسلام، چنین مینمایاند که گویا اسلام دینی است که کارکرد جز رنجآفرینی ندارد؛ اما اسلام دین رحمت و مهرآفرین است. به صراحت قرآن، در همه حال، اجبار که هیچ، حتا اکراهی نیز در پذیرش و پیروی آن نیست. هیچ لزومی ندارد که خود را به کشتن دهید یا بکشید تا اصل اسلام را بقبولانید، چنانکه پیامبر خود چنین حقی نداشت، چه رسد به قبولاندن قرائت خاص از آن در میان خود.